Proširene vene
su dominantna bolest površnog venskog sistema. Pod proširenim venama
podrazumevaju se dilatirane, izuvijugane i prominentne površne vene donjih
ekstremiteta. Bolest je lake prirode i bezopasna je po život bolesnika.
Međutim, proširene vene predstavljaju značajan socijalno-medicinski problem
u razvijenim zemljama sveta zbog svoje velike učestalosti i ograničavanja
radne sposobnosti obolelih.
Učestalost
Venske bolesti spadaju u grupu najmasovnijih oboljenja čovečanstva. Prema
podacima Svetske zdravstvene organizacije, od ovih oboljenja pati 10-30%
ukupne ljudske populacije. Smatra se da su venska oboljenja prisutna kod
25-75% (prosečno 50-55%) odrasle populacije. U evropskoj populaciji, venski
poremećaji su prisutni kod preko 50% odraslog stanovništva.Kod oko četvrtine
populacije postoji blagi oblik varikoziteta, a kod jedne petine postoje
ispoljenije tegobe venskih oboljenja. Venska slabost sa promenama kože je
prisutna kod 6%, a venski ulkusi kod 1 -2 % evropske populacije koja ima
venska oboljenja. Prema nepotpunim podacima, u našoj zemlji od venskih
oboljenja pati 15-20% ukupnog broja stanovnika. Godišnje se od venskih
oboljenja u bolničkim ustanovama naše zemlje leči preko 5.000 bolesnika.
Broj ambulantih pregleda i intervencija je skoro nemerljiv. Zapaženo je da
se kod nas značajan broj bolesnika uopšte ne javlja blagovremeno lekaru.
Pretpostavlja se, da se na lečenje pre pojave krajnjih stadijuma oboljenja,
javi tek jedna polovina obolelih. Venska oboljenja se obično razvijaju u
uzrastu posle 15.-te godine života. Bolest se snažno ispoljava u uzrastu od
30 do 60 godina. Krajnji stadijumi bolesti su najizraženiji u uzrastu posle
60. godine života, kada se javljaju promene na koži i potkožnom tkivu
(dermatitis, dermato-skleroza, razjedine) koje se teško leče. Oboljenja vena
češće nastaju kod žena nego kod muškaraca. Taj odnos je različit u
različitim životnim dobima. Kod mlađih osoba taj odnos iznosi 3-4 :1. Posle
50.-te godine života oboljenje se skoro podjednako manifestuje i kod žena i
kod muškaraca. Ima podataka da se teški venski poremećaji sve češće javljaju
i kod mladih muškaraca koji su više izloženi dejstvu činilaca rizika.
Faktori rizika
Najznačajniji faktori rizika su: ženski pol i trudnoća (žene obolevaju 6
puta više od muškaraca, najčešće se javljaju posle 2 ili 3 trudnoće),
profesije u kojima se dugo stoji i malo kreće (berberi, hirurzi..),
gojaznost itd.
Klinička slika
Klinička slika je varijabilna. U velikom broju slučajeva bolest je
asimptomatska, praćena estetskim problemima naročito kod žena. Kod
simptomatskih oblika najčešći simptomi i znaci su:
osećaj težine i napetosti u nogama na kraju dana ili posle dužeg stajanja
koji nestaje tokom noći ili podizanjem ekstremiteta,
svrab na koži i bolni mišićni grčevi tokom noći,
otoci u predelu skočnog zgloba koji se povlače tokom noći ili podizanjem
ekstremiteta.
Poremećaji venskog protoka dovode i do oštećenja mikrocirkulacije i limfnog
sistema. Ova stanja se manifestuje bolovima, osećajem nadutosti i
'raspinjanja' nogu, povremenim grčevima (posebno noću), trnjenjem, jačom
prokrvljenošću kapilara, otocima pri stajanju, oštećenjem kože naročito u
predelu stopala i oko skočnog zgloba i sličnim manifestacijama. Kod
bolesnika sa ovim stadijumom učestali su bolni tromboflebitisi variksa sa
mogućim širenjem procesa i zahvatanjem glavnih površnih venskih stabala.
Dijagnoza
Osnove dijagnoze venskih variksa se utvrđuju već inspekcijom u uspravnom
stavu bolesnika. Pažljivom palpacijom se može otkriti postojanje tromboznih
(trombotičnih) masa unutar variksa, a auskultacijom se isključuje eventualno
postojanje arterio-venskih spojeva (šantova). Za preciznu lokalizaciju i
stepen oštećenja funkcije venskih zalistaka neophodno je koristiti
funkcionalne probe (testove za otkrivanje slabosti površnih odnosno
komunikantnih vena) ). Posebno je značajna primena EHO Doppler ultrazvuka,
čime se značajno može smanjiti upotreba flebografije ili drugih invazivnih
dijagnostičkih postupaka.
Lečenje
- javite nam se.
;)
